• Актуальнае
  • Медыяправа
  • Карыснае
  • Накірункі працы і кампаніі
  • Агляды і маніторынгі
  • Рэкамендацыі па бяспецы калег

    Яўген Валошын: Беларусам таксама давядзецца зрабіць свой выбар, сказаць «пара»

    Вясной 2023 года аўтары ток-шоў «План Б» Яўген Валошын і Кацярына Ткачэнка сышлі з тэлеканала «Белсат», якому аддалі не адзін год. Сышлі з тэлеканала, але не з журналістыкі: пад іх аўтарствам з канца мая выходзіць ютуб-канал «Пара!». «Новы Час» пагутарыў з аўтарам праекта Яўгенам Валошыным.

    Апошні выпуск «Пара!» прысвечаны Святаславу Барановічу — чалавеку, які падчас пратэстаў дармаедаў бараніў людзей ад «ціхароў».

    — Яўген, дык чаму вы сышлі з тэлеканала «Белсат»?

    — Мы як наёмныя фрылансеры рабілі ў Беларусі ток-шоу, якое выходзіла на «Белсаце», але я сам ніколі не працаваў на «Белсаце» ні па працоўных дамовах, ні ў штаце. Перад «Планам Б» стаяла вельмі амбітная задача — зрабіць папулярным беларускае, нацыянальнае ток-шоў. Мы збіралі гасцей з Польшчы і Літвы, арганізоўвалі здымкі — і нам гэта ўдалося. Але я працаваў як фрылансер, быў аўтарам «Плана Б».

    Мы выйшлі на добрыя вынікі, нягледзячы на тое, што беларусаў ужо напаткала расчараванне і пачалі падаць лічбы праглядаў. У гэтым сезоне кожная перадача мела сярэдні арганічны вынік 86 тысяч праглядаў. Перад намі паўстала пытанне: альбо дэградаваць, альбо развівацца далей. Многім наш сыход падаваўся нелагічным, таму што рэйтынгі ток-шоу трымаліся на высокім узроўні. Але жыццё такая рэч: мы робім выбар, адны дзверы адчыняюцца, другія — зачыняюцца. «Белсату» мы ўдзячны за магчымасці праявіць сябе, за магчымасць у складаных умовах рабіць цікавы, я спадзяваюся, кантэнт, раз такія прагляды былі — наша ток-шоу цалкам беларускамоўнае дый яшчэ на «экстрэмісцкім» канале: не кожны адважваецца глядзець і каментаваць.

    — Вы мелі адладжаныя працоўныя адносіны, пастаянна пражывалі ў Польшчы. Пасля сыходу з «Белсата» вам давялося пачынаць усё з нуля, нават пераязджаць у іншую краіну. З пункту гледжання практычнага чалавека гэта вельмі рызыкоўны крок.

    — Тыя ток-шоу, у якіх я быў задзейнічаны як аўтар і рэдактар у Беларусі, даваліся вельмі вялікай цаной, хоць у выніку мы выйшлі на стабільныя трэнды ў YouTube (зараз я кажу пра 2020–2021 год). У нас была невялікая каманда, мы часта пераязджалі, увесь час рызыкавалі: ідзе нядзельны марш, а на вуліцы, дзе стаіць АМАП, міліцыя, затаіліся «ціхары», знаходзіцца наша студыя, дзе мы павінны запісваць перадачу. Беларускі перыяд выдаўся надзвычай стрэсавым, таму замежныя стрэсы праблемай для нас не сталі. Мы жылі і працавалі без выхадных, без прахадных — усё было вельмі няпроста, і тым больш непрактычна яшчэ тады, у Беларусі. Гэта для неафітаў змаганне пачалося ў 2020 годзе, калі акунуліся ў палітычную рэчаіснасць. А мы ўвесь час працавалі ў некамфортных умовах.

    Мы жывём у Беластоку, дакладней — не жывём, а бываем. А ток-шоу «План Б» увогуле здымалася ў Літве, у Вільні. Дарога на здымкі ў адзін бок складала 300 кіламетраў, а затым — у адваротным кірунку. А тут жа трэба манціравацца, тут жа — рабіць новыя праграмы. Гэта вельмі нялёгкі хлеб, ад нашага рашэння нашае жыццё не стала ні лягчэйшым, ні больш складаным.

    Трэба разумець, што мы — людзі без дома. Страціўшы Бацькаўшчыну — а гэта самая страшная рэч для мяне, па вялікім рахунку — гэта ўжо катастрофа; у гэтых умовах, як кажуць, для сабакі кіламетр не круг: 1200 кіламетраў да Кіева, дзе праводжу некалькі тыдняў. Мы ўсё адно не маем дома, таму дзе мы знаходзімся — не так і важна. А ўласнага жыцця (выхадныя, святы) я даўно не маю. Часы гістарычныя: ідзе вайна, напэўна, гэта не час для камфортнага жыцця. У Беластоку многа беларусаў, многія з іх айцішнікі, людзі з высокім дабрабытам, але я не магу жыць такім жыццём. Для мяне немагчымасць бываць дома — гэта катастрофа, якую не кампенсуе нішто: ні мільёны даляраў, нішто — самае страшнае ўжо здарылася.

    — А чаму вы выбралі менавіта Украіну?

    — Сёння менавіта ва Украіне вырашаецца лёс усяго рэгіёна і Еўропы. І нармальны прафесійны журналіст з амбіцыямі, з майго пункту гледжання, павінен, як мінімум, там бываць. Мы з украінцамі гістарычна павязаныя, гэта вельмі блізкі нам народ. А ў мяне яшчэ ёсць і ўкраінскія карані: там у мяне жывуць сваякі. Зразумела, на чыім баку праўда, відавочна, што мы павінны змагацца разам, што мы ў будучым станем стратэгічнымі саюзнікамі, што ўвесь рэгіён можа стварыць новы геапалітычны цэнтр — а без Беларусі гэта немагчыма. Мы ўзяліся за вельмі важную місію: мяняецца ўвесь свет, і мы хочам стаць удзельнікамі гэтых перамен.

    — Адкуль узялася інтрыгоўная назва — «Пара!»?

    — «Пара!» — гэта слоган, лозунг беларускага паўстання 1661 года. Маскалі захапілі Магілёў, жыхары горада ўпусцілі іх, здаліся акупантам — тая гісторыя вельмі карэлюецца з цяперашняй сітуацыяй у Беларусі: упусцілі ў краіну акупантаў і дазволілі ім нападаць на Украіну. А потым, у адзін з дзён, магілёўцы сказалі: пара, нам не трэба акупацыя, і вынішчылі ўвесь маскоўскі гарнізон. Беларусам таксама давядзецца зрабіць свой выбар, сказаць пара — і ачысціць краіну ад расійскіх акупантаў. Так і здарыцца раней ці пазней, гэта прарочая назва. Мастацкая задума такая.

    І яшчэ адзначу вельмі важную дэталь. «Пара» — гэта не пра тое, што трэба браць косы ў рукі і касіць сваіх палітычных праціўнікаў, не. Пара — гэта вялікая праблема з вартасцямі беларусаў, з іх духоўным светам: нам, каб пайсці наперад, трэба духоўнае адраджэнне. Дык вось, пара — гэта заклік да духоўнага адраджэння, якое зробіць з Беларусі першую краіну свету.

    — Што сёння ўяўляе сабой ютуб-канал «Пара!»? Па відэа можна казаць, што ёсць вядоўца Яўген Валошын, ёсць павільён у закінутым, разбомбленым будынку, дзе вядуцца здымкі.

    — Пакуль што наш канал — пілотны праект: тое, што з’яўляецца на канале сёння — 5% ад нашых магчымасцяў. Калі ўсё ўвойдзе ў нармальны працоўны рытм, то зможам рабіць вельмі сур’ёзны праект.

    Мы маем людскі і тэхнічны рэсурс, каб рабіць не проста канал, а цэнтравое беларускае медыя. У нас ёсць бачанне развіцця канала і жаданне зрабіць беларускацэнтрычнае медыя, якое будзе дзейнічаць у нацыянальных інтарэсах Беларусі, якое будзе цікавым. Але на гэты момант у нас няма ніякай падтрымкі, якая звычайна прыходзіць з традыцыйных крыніц (фонды, гранты і гэтак далей). Беларускіх журналістаў ва Украіне амаль няма — з усімі нашымі праблемамі, з усімі нашымі дасягненнямі. Планы развіцця канала распрацаваныя, мы бачым вялікія перспектывы, але праблема палягае ў тым, што падтрымкі на нашую дзейнасць няма. Усё, што вы бачыце, робіцца намі дваімі: здымкі, мантажы, праца з гукам — мы ўдваіх робім працу дзесяці чалавек. Валанцёры, дзякуй Богу, дапамаглі нам і з дызайнам студыі, з і мэбляй, якую ўжо мы самі абшываем. Зараз мы знаходзімся ў стадыі эмбрыёна, але з яго можа вырасці нешта маштабнае.

    Але каб нейкія беларускія суб’екты кінуліся нам дапамагаць, то такога няма. Безумоўна, на першым этапе нам дапамаглі: і валанцёры, і нават Полк Кастуся Каліноўскага. Але мы не можам дазволіць сабе трапіць у залежнасць ад нейкага аднаго суб’екта: нашая платформа адкрытая для ўсіх дэмакратычных сілаў з Варшавы і Вільні, наш праект можа працаваць у фармаце дыялогавай пляцоўкі, і палітычныя суб’екты з самой Беларусі могуць з’явіцца, калі з’явіцца такая магчымасць. Калі дэмакраты не могуць дамовіцца паміж сабой у кулуарах, то мы можам дапамагчы набрацца мудрасці і прыйсці да згоды на нашай дыялогавай пляцоўцы. Безумоўна, мы адкрытыя і для прадстаўнікоў украінскіх палітычных эліт. Мы не прапаганда, якая абслугоўвае інтарэсы аднаго гульца — хто б ён ні быў, мы класічнае СМІ. Зараз мы працуем з нулявым бюджэтам.

    Але, думаю, самі беларусы зацікаўленыя ў тым, каб зрушыць з месца агульную справу: бізнесы, розныя суб’екты палітыкі. Аднак дапамагаць ніхто не спяшаецца, хаця медыйны рынак пусты бы барабан. 

    Чытайце яшчэ:

    Зачем герою нужен злодей? Как использовать политических оппонентов рассказывает Анна Мирочник

    «Неяк апошнім часам, выбіраючы кнігі, думаеш: а што яна табе дасць?» Андрэй Скурко аб прачытаным і адрэфлексаваным

    «Для іх падзеі ў нашым рэгіёне — гэта канфлікт Расіі з краінамі-спадарожнікамі». Беларускі журналіст пра наведванне Паўднёвай Карэі

    Самыя важныя навіны і матэрыялы ў нашым Тэлеграм-канале — падпісвайцеся!
    @bajmedia
    Найбольш чытанае
    Акцэнты

    Как найти и удалить свои старые комментарии в Instagram, Telegram, YouTube, TikTok и «Вконтакте»

    «Медиазона» подготовила инструкцию по удалению старых комментариев в соцсетях — от Instagram до Youtube.
    12.02.2024
    Акцэнты

    30-годдзе за кратамі — сёння ў зняволенай журналісткі Кацярыны Андрэевай дзень народзінаў

    Кацярына Андрэева мусіла сустрэць «круглую» дату на волі — 5 верасня 2022 года сканчаўся яе несправядлівы тэрмін у калоніі. Але не. 7 красавіка 2022-га сям’і палітзняволенай журналісткі стала вядома, што ёй выставілі новае абвінавачанне. 13 ліпеня 2022 года Кацярыну прызналі вінаватай «у выдачы замежнай дзяржаве, міжнароднай альбо замежнай арганізацыі ці іх прадстаўніку дзяржаўных сакрэтаў Рэспублікі Беларусь». Суддзя Гомельскага абласнога суда Алег Харошка прызначыў ёй яшчэ 8 год пазбаўлення волі.
    02.11.2023
    Навіны

    Теперь консул может только изъять паспорт. Что означает новый указ для белорусов, уехавших из страны?

    05.09.2023
    Кожны чацвер мы дасылаем на электронную пошту магчымасці (гранты, вакансіі, конкурсы, стыпендыі), анонсы мерапрыемстваў (лекцыі, дыскусіі, прэзентацыі), а таксама самыя важныя навіны і тэндэнцыі ў свеце медыя.
    Падпісваючыся на рассылку, вы згаджаецеся з Палітыкай канфідэнцыйнасці