Маргарэт Этвуд, аўтарка «Аповеда служанкі», падтрымала Андрэя Аляксандрава ў дзень народзінаў. Відэа

На знак салідарнасці з палітзняволеным журналістам Андрэем Аляксандравым Маргарэт Этвуд, Тэрстан Мур з Son­ic Youth, Надзя з Pussy Riot і сэр Трэвар Філіпс аб’ядналіся, каб зачытаць верш, які Андрэй напісаў у ліпені 2021 года ў СІЗА.

Маргарэт Этвуд. Фота: AP

Верш пад сімвалічнай назвай «#» перакладзены на англійскую мову беларускай паэткай Ганнай Комар і Джонам Фарнданам.

Відэазапіс зроблены ў межах акцыі, якую распачала 27 студзеня міжнародная арганізацыя Index on Cen­sor­ship. Арганізатары прапанавалі да дня народзінаў Андрэя Аляксандрава запісаць відэа з вершам журналіста і падзяліцца ім у сацыяльных сетках.

Маргарэт Элінор Этвуд (Mar­garet Eleanor Atwood) — канадская пісьменніца, паэтка, літаратурны крытык, актывістка аховы навакольнага асяроддзя. Лаўрэатка шэрагу прэстыжных літаратурных прэмій, у тым ліку Букера (2000 і 2019 гг.). Адна з найбольш вядомых англамоўных пісьменніц у свеце.

Лаўрэатка прэміі Артура Кларка 1987 года за раман «Аповед служанкі» («The Handmaid’s Tale»). Гэта антыўтопія пра ЗША блізкай будучыні, дзе да ўлады прыйшлі рэлігійныя радыкалы-кансерватары.

Серыял паводле «Аповеда служанкі» стаў адным з самых паспяховых літаратурных экранізацый апошніх гадоў. Першы сезон выйшаў у 2017 годзе, падчас першага тэрміну Дональда Трампа. Чырвонае адзенне служанак стала сімвалам на жаночых пратэстах па пытаннях гендэрных і не толькі правоў.

Кадр з серыялу «Аповед служанкі». Фота: Get­ty Images

Цёрстан Джозэф Мур (Thurston Joseph Moore) — амерыканскі музыка, аўтар песень, паэт і пісьменнік. Кампазітар, гітарыст і вакаліст культавага гурта Son­ic Youth.

Цёрстан Мур. Фота: Rolling Stone

Сэр Марк Трэвар Філіпс (Mark Trevor Phillips), кавалер ордэна Брытанскай імперыі, сябра Каралеўскага каледжа журналістаў — брытанскі пісьменнік і тэлевядоўца. Быў кіраўніком Камісіі па расавай роўнасці, Камісіі па пытаннях роўнасці і правоў чалавека.

Марк Трэвар Філіпс. Фота: PA media

Надзея «Надзя» Талаконнікава — расійская музыка, мастачка-канцэптуалістка і палітычная актывістка. Адна з заснавальніц фемінісцкай групы Pussy Riot і групы вулічнага мастацтва «Вайна». Былая палітзняволеная, жыве ў эміграцыі.

Надзея Талаконнікава. Фота: TED

Верш Андрэя Аляксандрава «#»:

When you look out through the bars at the sky,

It’s not bars you see but the sky over­head.

Yesterday’s bread smells of mould and loss,

but tomorrow’s smells like gen­uine bread.

You say: the sky is a trick of the light.

But the bars are the trick of the light, I say!

Because bars are a hash­tag, just a habit, right?

And this is the hash­tag trend­ing today.

Yet the sky cares noth­ing for hash­tags at all,

the sky has no thought for trends up ahead,

it does not feel the ground where our feet fall,

nor count the cen­turies and slices of bread.

The sky just draws clouds of cot­ton wool

over time — this is all that goes on real­ly.

And the sky does not see any bars at all

when it peers deep into the sky in me.

Відэа можна размяшчаць на платформах X, BlueSky, Insta­gram, Face­book, LinkedIn. Важна пазначыць сваю публікацыю хэштэгам #Free­An­drei і адзначыць Index on Cen­sor­ship ва ўсіх публікацыях.

Вось арыгінал верша пад сімвалічнай назвай «#»:

#

Калі на неба глядзіш праз краты,

не бачыш кратаў, а бачыш неба.

Учорашні хлеб пахне цвіллю і стратай,

а заўтрашні пахне сапраўдным хлебам.

Ты кажаш: неба — падман аптычны.

Але падман — гэта краты, вер мне!

Бо краты — толькі хэштэг,

як звычка,

А гэты хэштэг зараз проста ў трэндах.

Ды справы няма да хэштэгаў небу,

пра трэнды неба зусім не ў курсе,

яно пад нагамі не чуе глебы,

не лічыць стагоддзяў і хлебных лустаў.

І неба цягне аблокаў вату

над часам — адзінае, што жыве.

І неба таксама не бачыць кратаў,

калі ўглядаецца ў неба ўва мне.

Index on Cen­sor­ship — міжнародная некамерцыйная арганізацыя і аднайменны часопіс, якія базуюцца ў Лондане і з 1972 года абараняюць свабоду слова і супрацьстаяць цэнзуры ва ўсім свеце. Арганізацыя публікуе працы аўтараў, якія падвяргаюцца пераследу, праводзіць даследаванні, а таксама штогод уручае прэмію Free­dom of Expres­sion Awards журналістам, мастакам і актывістам.

Справа Андрэя Аляксандрава

Беларускі журналіст і медыяменеджар, былы намеснік дырэктара інфармацыйнага агенцтва БелаПАН быў затрыманы сілавікамі 12 студзеня 2021 года.

Андрэй Аляксандраў. Фота: Вольга Хвоін

6 кастрычніка 2022 года суддзя Мінскага абласнога суда Вячаслаў Тулейка прысудзіў Андрэю Аляксандраву 14 гадоў пазбаўлення волі з адбываннем у калоніі. Гэта адзін з самых працяглых тэрмінаў зняволення, прызначаных беларускім журналістам-палітвязням.

Былы намеснік дырэктара незалежнага інфармацыйнага агенцтва БелаПАН, журналіст і медыяменеджар Андрэй Аляксандраў нарадзіўся ў 1978 годзе ў расійскім Ніжнім Тагіле ў сям’і вайскоўца, але з дзяцінства жыў у Паставах на Віцебшчыне. Пасля школы скончыў гісторыка-філалагічны факультэт Полацкага дзяржаўнага ўніверсітэта, але знайшоў сябе ў творчай працы.

Журналісцкую кар’еру ён пачаў у наваполацкай газеце «Хімік», вядомай сваімі дэмакратычнымі традыцыямі яшчэ з савецкіх часоў.

Андрэй шмат вучыўся, да таго ён атрымаў ступень магістра мэдыяменеджменту ва Уэстмінстэрскім універсітэце ў Лондане. Падчас вучобы займаўся грамадскай дзейнасцю: супрацоўнічаў з праваабарончымі арганізацыямі Index on Cen­sor­ship і Arti­cle 19, быў сябрам «Згуртавання беларусаў у Вялікай Брытаніі», актыўна ўдзельнічаў у жыцці беларускай дыяспары. Меў магчымасць застацца за мяжой, але вярнуўся ў Беларусь.

Цягам 2009–2012 гадоў быў у кіраўніцтве Беларускай асацыяцыі журналістаў, стаў адным з ініцыятараў інфармацыйнай кампаніі БАЖ «Журналісты за гістарычную спадчыну».

З 2015-га па 2018 год быў у дырэктараце БелаПАН, потым стаў яго медыякансультантам. У 2020 годзе Андрэй Аляксандраў не змог заставацца ў баку ад палітычных падзей у выніку чаго і апынуўся за кратамі. 18 студзеня 2021 года беларуская праваабарончая супольнасць прызнала яго палітычным вязнем.