«Індэкс цэнзуры» распачынае відэакампанію ў падтрымку зняволенага журналіста Андрэя Аляксандрава

Міжнародная арганізацыя Index on Cen­sor­ship прапануе да дня народзінаў Андрэя Аляксандрава запісаць відэа з вершам журналіста і падзяліцца ім у сацсетках.

Андрэй Аляксандраў

27 студзеня журналіст і медыяменеджар Андрэй Аляксандраў у шосты раз сустракае дзень народзінаў за кратамі.

Як зазначаюць у «Індэксе цэнзуры», «наш былы калега зноў сустрэне свята несправядліва зняволеным — за тое, што выступаў супраць дыктатарскага рэжыму ў сваёй краіне».

Каб адзначыць гэтую дату, «Індэкс цэнзуры» заклікае выказаць салідарнасць з Андрэем і ўсімі палітычнымі зняволенымі: «Запішыце відэа, на якім вы чытаеце верш Андрэя, і падзяліцеся ім у сацыяльных сетках».

Верш «#»:

When you look out through the bars at the sky,

It’s not bars you see but the sky over­head.

Yes­ter­day’s bread smells of mould and loss,

but tomor­row’s smells like gen­uine bread.

You say: the sky is a trick of the light.

But the bars are the trick of the light, I say!

Because bars are a hash­tag, just a habit, right?

And this is the hash­tag trend­ing today.

Yet the sky cares noth­ing for hash­tags at all,

the sky has no thought for trends up ahead,

it does not feel the ground where our feet fall,

nor count the cen­turies and slices of bread.

The sky just draws clouds of cot­ton wool

over time — this is all that goes on real­ly.

And the sky does not see any bars at all

when it peers deep into the sky in me.

Відэа можна размяшчаць на платформах X, BlueSky, Insta­gram, Face­book, LinkedIn.

Важна пазначыць сваю публікацыю хэштэгам #Free­An­drei і адзначыць Index on Cen­sor­ship ва ўсіх публікацыях.

Верш «#» быў дасланы Андрэем сябрам з‑за кратаў. У 2023 годзе — да акцыі «1000 дзён за кратамі», якую таксама ладзіў «Індэкс цэнзуры» — быў перакладзены беларускай паэткай Ганнай Комар на англійскую мову. Тады радкі зачыталі праваабаронцы і выдаўцы, якія асабіста ведаюць Андрэя Аляксандрава.

Вось арыгінал верша пад сімвалічнай назвай «#»:

#

Калі на неба глядзіш праз краты,

не бачыш кратаў, а бачыш неба.

Учорашні хлеб пахне цвіллю і стратай,

а заўтрашні пахне сапраўдным хлебам.

Ты кажаш: неба — падман аптычны.

Але падман — гэта краты, вер мне!

Бо краты — толькі хэштэг,

як звычка,

А гэты хэштэг зараз проста ў трэндах.

Ды справы няма да хэштэгаў небу,

пра трэнды неба зусім не ў курсе,

яно пад нагамі не чуе глебы,

не лічыць стагоддзяў і хлебных лустаў.

І неба цягне аблокаў вату

над часам — адзінае, што жыве.

І неба таксама не бачыць кратаў,

калі ўглядаецца ў неба ўва мне.

Index on Cen­sor­ship — міжнародная некамерцыйная арганізацыя і аднайменны часопіс, якія базуюцца ў Лондане і з 1972 года абараняюць свабоду слова і супрацьстаяць цэнзуры ва ўсім свеце. Арганізацыя публікуе працы аўтараў, якія падвяргаюцца пераследу, праводзіць даследаванні, а таксама штогод уручвае прэмію Free­dom of Expres­sion Awards журналістам, мастакам і актывістам.

Справа Андрэя Аляксандрава

Беларускі журналіст і медыяменеджар, былы намеснік дырэктара інфармацыйнага агенцтва БелаПАН быў затрыманы сілавікамі 12 студзеня 2021 года.

6 кастрычніка 2022 года суддзя Мінскага абласнога суда Вячаслаў Тулейка прысудзіў Андрэю Аляксандраву 14 гадоў пазбаўлення волі з адбываннем у калоніі. Гэта адзін з самых працяглых тэрмінаў зняволення, прызначаных беларускім журналістам-палітвязням. 

Падчас судовага працэсу Андрэй Аляксандраў і ягоная дзяўчына Ірына Злобіна, якую затрымалі разам з журналістам і асудзілі да 9 гадоў пазбаўлення волі, сталі мужам і жонкай.

На момант затрымання дзяўчына развівала ўласны бізнес — мела краму па продажы кветак і сувеніраў. Вяселле з Андрэем Аляксандравым яны таксама планавалі, але ажыццявіліся гэтыя планы ў мінскім следчым ізалятары — там адбыўся роспіс. Паводле ўспамінаў сукамерніц Ірыны, дзеля гэтай падзеі ёй перадалі прыгожую сукенку чорнага колеру. Сведак на рэгістрацыі шлюбу не было — прысутнічалі толькі канваіры.

Ірына Злобіна. Фота: з уласнага архіва

Былы намеснік дырэктара незалежнага інфармацыйнага агенцтва БелаПАН, журналіст і медыяменеджар Андрэй Аляксандраў нарадзіўся ў 1978 годзе ў расійскім Ніжнім Тагіле ў сям’і вайскоўца, але з дзяцінства жыў у Паставах на Віцебшчыне. Пасля школы скончыў гісторыка-філалагічны факультэт Полацкага дзяржаўнага ўніверсітэта, але знайшоў сябе ў творчай працы.

Журналісцкую кар’еру ён пачаў у наваполацкай газеце «Хімік», вядомай сваімі дэмакратычнымі традыцыямі яшчэ з савецкіх часоў.

Андрэй шмат вучыўся, да таго ён атрымаў ступень магістра мэдыяменеджменту ва Уэстмінстэрскім універсітэце ў Лондане. Падчас вучобы займаўся  грамадскай дзейнасцю: супрацоўнічаў з праваабарончымі арганізацыямі Index on Cen­sor­ship і Arti­cle 19, быў сябрам «Згуртавання беларусаў у Вялікай Брытаніі», актыўна ўдзельнічаў у жыцці беларускай дыяспары. Меў магчымасць застацца за мяжой, але вярнуўся ў Беларусь.

Цягам 2009–2012 гадоў быў у кіраўніцтве Беларускай асацыяцыі журналістаў, стаў адным з ініцыятараў інфармацыйнай кампаніі БАЖ «Журналісты за гістарычную спадчыну». 

Андрэй Аляксандраў на гульні ўлюбёнага ФК «Лівэрпуль»

З 2015-га па 2018 год быў у дырэктараце БелаПАН, потым стаў яго медыякансультантам. У 2020 годзе Андрэй Аляксандраў не змог заставацца ў баку ад палітычных падзей у выніку чаго і апынуўся за кратамі. 18 студзеня 2021 года беларуская праваабарончая супольнасць прызнала яго палітычным вязнем.