У Вільні назвалі пераможцаў «Вольнага слова-26»

18 верасня ў Вільні прайшла цырымонія ўзнагароджання сёлетніх лаўрэатаў конкурсу «Вольнае слова». Віншуем пераможцаў!

Фота: БАЖ

Цырымонію ўручэння ўзнагарод адкрыў па відэасувязі генеральны сакратар французскага саюзу журналістаў SNJ-CGT (Syn­di­cat nation­al des jour­nal­istes CGT) і віцэ-прэзідэнт Еўрапейскай федэрацыі журналістаў Пабла Айкель:

«На жаль, не атрымалася ў мяне пакуль дабрацца да Вільні. Але куды б я ні паехаў — у Чэхію, Польшчу ці іншую краіну, я заўжды думаю пра беларускіх палітзняволеных журналістаў і сустракаюся з тымі, хто выйшаў на волю, — з такімі, напрыклад, як Ларыса Шчыракова.

У часы, калі ўлада ваюе з такімі арганізацыямі, як БАЖ і ЕФЖ, нам вельмі важна змагацца за нашы прынцыпы і за стандарты журналістыкі. Хачу вам сказаць, што мы думаем, як палепшыць сітуацыю, як нашы арганізацыі могуць падтрымаць журналістаў у выгнанні.

На нашым апошнім з’ездзе ў Анкары мы прынялі дакумент, які заснаваў групу арганізацый з розных краін з мэтай падтрымаць журналістаў у выгнанні. Падобнае рашэнне было прынята і на апошнім з’ездзе Міжнароднай федэрацыі журналістаў, дзе былі закладзеныя асновы для падтрымкі журналістаў у выгнанні не толькі ў Еўропе, але і ва ўсім свеце.

І гэта праца будзе зроблена з вамі, не без вас. Ну а сёння віншую пераможцаў!»

Віцэ-прэзідэнт Еўрапейскай федэрацыі журналістаў Пабла Айкель выступае з вітальным словам падчас цырымоніі ўзнагароджання лаўрэатаў конкурсу «Вольнае слова». Вільня, 18 верасня 2026 года

Цырымонію ўзнагароджання вёў культуролаг, кінакрытык Максім Жбанкоў:

«У гэтым годзе мы атрымалі 75 заявак і 173 матэрыялы супраць леташніх 92 заявак і 213 матэрыялаў. Я не збіраюся зараз тлумачыць, чаму, што і як адбываецца, — хачу толькі заўважыць, што часам менш значыць больш. Ведаеце, статус нашага выгнання не пазбаўляе абавязку адпавядаць прафесійным стандартам. І я хачу адзначыць, што ўсе пераможцы гэтага году гэтым стандартам адпавядаюць», — адзначыў Максім Жбанкоў.

Лаўрэаты конкурсу «Вольнае слова». Вільня, 18 верасня 2026 года

Вынікі конкурсу

Інфармацыйныя жанры

Першае месца:

• Міраслава Льнянко, «Зеркало»

«Мяркую, пытанне па Украіне і Крыме для Статкевіча не стаяла». Вялікае інтэрв‘ю «Люстэрка» з нобелеўскім лаўрэатам Алесем Бяляцкім

Другое месца:

• Рая Эшба, «Наша Ніва»

«Мы да Еўропы бліжэй, чым вы. А зброі ў людзей больш, чым у мянтоў». Як жыве Абхазія пад кантролем Расіі.

Трэцяе месца:

• Руслан Кулевіч, MOST / Аляксей Шота, Hrodna.life

«Я шчасліўчык па жыцці». 100 гадоў таму дзед Эндру быў прэзідэнтам Гродна, а сёння 86-гадовы ўнук па крупінках узнаўляе гісторыю сям‘і

Руслан Кулевіч на цырымоніі ўзнагароджання лаўрэатаў конкурсу «Вольнае слова». Вільня, 18 верасня 2026 года

Відэа:

• Аляксандр Івулін, «ЧестнОК-LIVE»

«Івулін раскапаў усё пра Васіля Быкава: вярнуў Шагала, дапамагаў Алексіевіч, стаў ворагам Лукашэнкі»

Аналітычныя жанры

Першае месца:

• Марк Дзюба, «Салідарнасць»

«5 год таму адкрылі БелАЭС: што абяцалі беларусам і што яны атрымалі ў рэальнасці?»

Другое месца:

• Кірыл Папаратнікаў, «Зеркало»

«Мы прачыталі найгоршы падручнік гісторыі Беларусі, які можна сабе ўявіць. Гэта не перабольшанне — гаворка тдзе пра новую рэдакцыю» 

Трэцяе месца:

• Таццяна Гендзель, Ганна Валынец, 1BY. GREEN

«Аднойчы я зняў гэта на відэа». Чаму ў калгасах каровы дохнуць ад холаду і голаду»

Таццяна Гендзель і Ганна Валынец на цырымоніі ўзнагароджання лаўрэатаў конкурсу «Вольнае слова». Вільня, 18 верасня 2026 года

Трэцяе месца:

• Дзмітрый Мікалаевіч, «Позірк»

Цыкл «Правалы Лукашэнкі»

Відэа:

• Настасся Роўда, Вольга Лойка, « ТОК | TALK»

«Цыкл «Лойка і Роўда – ТОК»

Мастацка-публіцыстычныя жанры

Першае месца:

• Мікола Бугай, «Наша Ніва»

«Не ўпаіцельны ў Нароўлі вечары. Водгук на кнігу Андрэя Горвата

Другое месца:

• Кацярына Сельдарэева, «Салідарнасць»

Рэдактарка «Салідарнасці» Алена Якжык прымае ўнагароду конкурсу «Вольнае слова» за калегу, якая знаходзіцца ва Украіне. Вільня, 18 верасня 2026 года

Цыкл «Дзённік вайны»

Трэцяе месца:

• Ігар Карней. «Радио Свобода»

«Жоўтыя біркі. Ігар Карней пра палітвязняў у Беларусі»

Відэа:

• «Еўрарадыё»

«Настаўнік года РБ збегла з краіны пасля даносу. Гісторыя Таццяны Крапіневіч»

Расследаванне

Першае месца:

• Аўтары: Яна Міцкевіч, Марына Дульнева. Рэдактар: Станіслаў Івашкевіч.

«Беларускі Расследавальніцкі Цэнтр-БРЦ».

«Тэхналогіі для Apple і для войска РФ: падвойныя стандарты групы беларускіх кампаній»

Расследаванне было падрыхтавана супольна з некамерцыйнай арганізацыяй па глабальнай бяспецы C4ADS, выданнямі «Важныя гісторыі», 15min.lt і праектам украінскай службы «Радыё Свабода» «Схемы», пры падтрымцы «Кіберпартызанаў».

Другое месца:

• Андрэй Шаўлюга, «Радыё Свабода»

«Сакрэтныя базы Лукашэнкі. Мапа вайсковых аб‘ектаў у Беларусі»

Расследаванне было падрыхтавана супольна з Кірылам Аўсяным («Схемы», украінская служба «Радыё Свабода»), Delfi, Eesti Eks­press

Андрэй Шаўлюга на цырымоніі ўзнагароджання лаўрэатаў конкурсу «Вольнае слова». Вільня, 18 верасня 2026 года

Трэцяе месца:

• Аляксей Гуліцкі, «БЮРО»

«Макавая «крыша». Як беларускія сілавікі гадамі «крышавалі» наркагандляроў і дзякуючы каму пазбеглі адказнасці