• Актуальнае
  • Медыяправа
  • Карыснае
  • Накірункі працы і кампаніі
  • Агляды і маніторынгі
  • Рэкамендацыі па бяспецы калег

    Беспрэцэдэнтны ўзровень сачэння. Набыла сілу пастанова аб кантролі за карыстальнікамі ў інтэрнэце

    Нацыянальны прававы інтэрнэт-партал апублікаваў пастанову Савета міністраў “Аб парадку функцыянавання інфармацыйнай сістэмы”. Такім чынам нашумелы ўказ №368, падпісаны летась Аляксандрам Лукашэнкам, набыў сілу і дазваляе сілавым структурам цалкам кантраляваць беларускі сегмент інтэрнэта.  

    Указ аб стварэнні сістэмы ўзаемадзеяння паміж аператарамі і пастаўшчыкамі інтэрнэт-паслуг з супрацоўнікамі спецслужб з’явіўся ў кастрычніку 2022 года. Цяпер яго афіцыйна зацвердзілі.

    Як вынікае з дакумента, органы, якія ажыццяўляюць “аператыўна-вышуковую дзейнасць”, маюць права атрымліваць прамы кругласутачны доступ да базаў дадзеных карыстальнікаў сайтаў і правайдараў сувязі. Адказнымі за рэалізацыю новаўводзінаў прызначаныя Камітэт дзяржбяспекі (КДБ) і Аператыўна-аналітычны цэнтр (ААЦ).

    Адна з асноўных функцый “інфармацыйнай сістэмы электроннага ўзаемадзеяння” — улік і адлюстраванне інфармацыі аб пастаўшчыках паслуг электрасувязі і ўладальніках інтэрнэт-рэсурсаў. Усе яны ад гэтага часу абавязаныя выдаваць суправаджальныя дакументы, якія цікавяць адпаведныя “органы”.

    ААЦ і КДБ змогуць атрымліваць ад Беларускай дзяржаўнай інспекцыі электрасувязі любыя звесткі, якія тычацца ўсіх падрабязнасцяў рэгістрацыі ў інфармацыйнай сістэме ды персанальна ўладальніка інтэрнэт-рэсурсу.

    “Аператар інфармацыйнай сістэмы… забяспечвае бесперабойную эксплуатацыю пры непасрэдным узаемадзеянні з рэспубліканскім унітарным прадпрыемствам “Цэнтр лічбавага развіцця”; накіроўвае ў Аператыўна-аналітычны цэнтр пры прэзідэнце і Камітэт дзяржаўнай

    бяспекі сфарміраваныя ў інфармацыйнай сістэме: звесткі аб рэгістрацыі ў інфармацыйнай сістэме пастаўшчыка паслуг электрасувязі, уладальніка інтэрнет-рэсурсу”, – гаворыцца ва ўрадавай пастанове.

    У гэтай сувязі прадстаўнікі прававой і лічбавай супольнасці неаднаразова адзначалі, што новая ініцыятыва “інстытуцыяналізуе сачэнне і выводзіць яго на беспрэцэдэнтны ўзровень”. Калі простай мовай, фактычна  абавязвае інтэрнэт-сервісы забяспечваць сілавікам наўпроставы доступ да звестак пра кліентаў.  

    Беларускі Хельсінскі камітэт, праваабарончая арганізацыя Human Con­stan­ta і міжнародная няўрадавая арганізацыя Access Now звярнуліся ў Працоўную групу ААН у бізнесе і правах чалавека, засяродзіўшы ўвагу на парушэнні правоў як карыстальнікаў, так і правайдэраў. 

    “Любыя онлайн-рэсурсы – паштовыя правайдэры, месенджары, інтэрнэт-крамы, службы таксі і каршэрынгу – абавязваюць захоўваць дадзеныя аб карыстальніках і даваць уладам прамы аддалены доступ да іх. Гэта азначае, што праваахоўныя органы і спецслужбы могуць  супастаўляць тэлекамунікацыйныя звесткі з дадзенымі сервісаў. Такія паўнамоцтвы не абмежаваныя ніякімі разумнымі гарантыямі і не могуць быць аспрэчаныя ў сілу “таемнага” характару і практычнай немагчымасці забяспечыць справядлівы судовы разгляд у Беларусі. Як вынік, непасрэдна парушаюцца абавязанні дзяржавы ў галіне правоў чалавека, а менавіта права на свабоду ад адвольнага або незаконнага ўмяшання ў прыватнае жыццё і права на свабоду выказвання меркаванняў”, – гаворыцца ў заяве праваабаронцаў.

    Акрамя таго, накладанне падобных “абавязальніцтваў” на беларускія кампаніі ІТ-сектара і пастаўшчыкоў анлайн-паслуг азначае, што аператары сувязі і ўладальнікі інтэрнэт-рэсурсаў будуць мець дачыненне да парушэння правоў сваіх кліентаў. Іншымі словамі, гаворка пра сітуацыю ўцягвання дзяржавай бізнесу ў парушэнне правоў чалавека, што цалкам супярэчыць стандарту дэклараваных прынцыпаў ААН.

    Нягледзячы на занепакоенасць грамадства, на пачатку 2023 года, яшчэ да афіцыйнага дзеяння дакумента, кіраўнікі КДБ і ААЦ падпісалі сумесную дамову з пералікам пунктаў “забеспячэння аператыўна-вышуковых мерапрыемстваў” у інтарэсах спецслужбаў.

    Так, ліцэнзаваныя пастаўшчыкі на патрабаванне адпаведных органаў мусяць беспярэчна забяспечыць доступ да базаў дадзеных і аўтаматызаваных сістэм аператараў электрасувязі, якія змяшчаюць інфармацыю пра абанентаў і карыстальнікаў інтэрнэт-рэсурсаў, а таксама пра аказаныя паслугі і праграмна-тэхнічным сродкі.

    Прапісваецца абавязковасць узаемадзеяння аператараў электрасувязі з “кампетэнтнымі органамі”, упаўнаважанымі падраздзяленнямі Аператыўна-аналітычнага цэнтра і Камітэта дзяржбяспекі, доступ гэтых падраздзяленняў да баз дадзеных і аўтаматызаваных сістэм пастаўшчыкоў паслуг электрасувязі, уладальнікаў інтэрнэт-рэсурсаў.

    Акрамя таго, у патрабаваннях сілавікоў пералічаныя віды кантролю, якія павінны забяспечваць “сродкі аператыўны вышуковых мерапрыемстваў” на лініях тэлефоннай сувязі, а таксама вызначаныя звесткі, якія перадаюцца ў межах статыстычнага і поўнага кантролю.

    Чытайце яшчэ:

    Журналіста Паўла Падабеда пасля 15-суткавага арышту перавялі на “Валадарку”

    Пачаўся суд над рэдактаркай Валерыяй Касцюговай, якую больш за паўтара года трымаюць за кратамі

    3 простыя наладкі для абароны акаўнтаў ад узлому

    Самыя важныя навіны і матэрыялы ў нашым Тэлеграм-канале — падпісвайцеся!
    @bajmedia
    Найбольш чытанае
    Акцэнты

    Как найти и удалить свои старые комментарии в Instagram, Telegram, YouTube, TikTok и «Вконтакте»

    «Медиазона» подготовила инструкцию по удалению старых комментариев в соцсетях — от Instagram до Youtube.
    12.02.2024
    Акцэнты

    30-годдзе за кратамі — сёння ў зняволенай журналісткі Кацярыны Андрэевай дзень народзінаў

    Кацярына Андрэева мусіла сустрэць «круглую» дату на волі — 5 верасня 2022 года сканчаўся яе несправядлівы тэрмін у калоніі. Але не. 7 красавіка 2022-га сям’і палітзняволенай журналісткі стала вядома, што ёй выставілі новае абвінавачанне. 13 ліпеня 2022 года Кацярыну прызналі вінаватай «у выдачы замежнай дзяржаве, міжнароднай альбо замежнай арганізацыі ці іх прадстаўніку дзяржаўных сакрэтаў Рэспублікі Беларусь». Суддзя Гомельскага абласнога суда Алег Харошка прызначыў ёй яшчэ 8 год пазбаўлення волі.
    02.11.2023
    Акцэнты

    Карцер, ПКТ, ШИЗО — что это такое? Как наказывают политзаключенных, которые уже находятся за решеткой

    28.06.2023
    Кожны чацвер мы дасылаем на электронную пошту магчымасці (гранты, вакансіі, конкурсы, стыпендыі), анонсы мерапрыемстваў (лекцыі, дыскусіі, прэзентацыі), а таксама самыя важныя навіны і тэндэнцыі ў свеце медыя.
    Падпісваючыся на рассылку, вы згаджаецеся з Палітыкай канфідэнцыйнасці